T�RK�YE’DE �AY

Türkiye'de 400 y�ld�r bilinen ve özellikle son 70 y�ld�r üretilen çay, bu topraklara geldi�i andan itibaren k�rk y�l hat�rl� kahvenin taht�n� sarsm��; en koyu muhabbetlerin "vazgeçilmez"i olmu�; Türkler'in en önemli, hatta milli içece�i mertebesine yükselmi�. Üretenler ve i�leyenler için "geçim kayna��", tüketenler için "damak tad�" al��kanl��� olan çay, Türkiye'de en sevilen ve sudan sonra en çok tüketilen içecek. Öyle ki, nüfusun %96's� her gün çay içiyor, ülkemizde günde 245 milyon bardak çay tüketiliyor.

Türkiye, çay üretimi ve tüketimi alan�nda dünyan�n önde gelen ülkeleri aras�ndad�r. 2016 verilerine göre ki�i ba�� 3.16 kg'l�k y�ll�k çay tüketimi ile dünyada 1. s�rada yer alan Türkiye, çay üretiminin tamam�na yak�n�n� iç piyasada tüketmekte ve sembolik düzeyde ihracat yapmaktad�r; dolay�s�yla, tüketim yönünden dünyan�n en büyük 3. pazar� konumundad�r. Y�lda 250 bin tonu a�an i�lenmi� çay üretimiyle, ülkemiz üretim hacmi bak�m�ndan dünya be�incisidir.

Rize ba�ta olmak üzere Trabzon, Artvin, Ordu ve Giresun'da, kimi zaman deniz seviyesinden bin metreye kadar yükselen, 758 bin dekar alanda çay tar�m� yap�lan ülkemiz, çay tar�m alanlar�n�n geni�li�i bak�m�ndan ise dünya s�ralamas�nda yedincidir. Do�u Karadeniz Bölgesi'nde 200 binden fazla üretici çay tar�m� ile u�ra�makta ve bölgedeki çay fabrikalar� da göçü önleyen bir istihdam sa�lamaktad�r. Bölgede y�lda 1.2 ila 1.3 milyon ton ya� çay yapra�� hasat edilmekte; özel sektöre ait 229 ve kamuya ait 45 olmak üzere toplam 274 fabrikada (çay i�leme tesisinde), y�lda yakla��k 250 bin ton i�lenmi� çay üretilmektedir.

Ülkemizde çay bitkisinin tohumla yeti�tirilmesi ve bölgenin çok özel iklim, topo�rafya ve toprak ko�ullar�ndan kaynaklanan farkl�l�klar, Do�u Karadeniz'e özgün bir çay�n ortaya ç�kmas�na yol açm��t�r. Bölgenin çaya katt��� kalite özelliklerinden belki de en önemlisi, Do�u Karadeniz Bölgesi ikliminin do�al çay zararl�lar�n�n geli�imine f�rsat vermemesidir. Tropikal ku�akta yer alan dünyadaki di�er çay yeti�tirilen bölgelerle kar��la�t�r�ld���nda çok daha so�uk ve karl� geçen Do�u Karadeniz k��lar� sayesinde, hastal�k ve zararl�larla kimyasal mücadeleye gerek kalmamakta, dolay�s�yla Türk Çay�'nda pestisit kal�nt�s� bulunmamaktad�r. Dünyada çay bitkisine kar ya�an ba�ka bir ülke olmamas� Türk Çay�'n� benzersiz k�lmaktad�r.